Хувийн үнэт зүйл таны амьдралын сонголтыг хэрхэн чиглүүлдэг вэ?

Бид өдөр бүр тоолж баршгүй олон шийдвэр гаргадаг ч чухам ямар хүч тэдгээрийг чиглүүлж байдгийг тэр бүр анзаардаггүй. Таны гаргаж буй сонголт, бусдад хандах хандлага, тэр байтугай сэтгэл түгших шалтгаан нь таны гүнд орших үнэт зүйлстэй шууд холбоотой байдаг.

Үнэт зүйл гэж юу вэ?

Хүний зан төлөв, сэтгэл зүйн үндэс суурийг тайлбарлахдаа судлаач Shalom Schwartz хувь хүний суурь үнэт зүйлсийн онолыг боловсруулсан байдаг. Энэхүү онолоор бол үнэт зүйл гэдэг нь бидний амьдралыг удирдан чиглүүлдэг зарчим, юу чухал болохыг тодорхойлдог итгэл үнэмшил юм. Тэдгээр нь зүгээр нэг түр зуурын хүсэл бус, харин цаг хугацааны туршид харьцангуй тогтвортой хадгалагддаг дотоод луужин билээ.

Бидний амьдралыг тодорхойлогч гол үнэт зүйлсийг дараах хэлбэрээр ангилан ойлгож болно:

• Бие даасан байдал: Өөрийн замаар замнах, шийдвэрээ чөлөөтэй гаргах, шинийг эрэлхийлэх тэмүүлэл.
• Шинэ туршлага: Амьдралын адал явдал, өөрчлөлт, сорилттой нүүр тулах эрмэлзэл.
• Амьдралын баяр баясал: Агшин бүрээс таашаал авах, аз жаргал, тайван байдлыг эрхэмлэх хандлага.
• Амжилт: Нийгмийн жишигт нийцсэн чадвар, өндөр үр дүн, хүлээн зөвшөөрөгдөх байдал.
• Нөлөө: Нийгмийн байр суурь, эрх мэдэл, бусдыг удирдах, манлайлах хүсэл.
• Аюулгүй байдал: Тогтвортой байдал, эрсдэлгүй орчин, өөрийгөө болон гэр бүлээ хамгаалах хэрэгцээ.
• Дэг журам: Нийгмийн дүрэм журам, хэм хэмжээг дагах, бусдад төвөг учруулахгүй байх чанар.
• Уламжлал: Өв соёл, ёс заншил, өмнөх үеийн үнэт зарчмыг хүндэтгэн өвлөх хандлага.
• Ойр дотнынхноо халамжлах: Хайртай хүмүүсийнхээ сайн сайхан байдлыг эн тэргүүнд тавьж, туслах сэтгэл.
• Тэгш шударга ёс: Бүх хүний тэгш эрх, шударга харилцаа, байгаль дэлхий, нийгмийн сайн сайхныг хамгаалах үзэл.

Үнэт зүйлсийн дотоод зөрчил үүсэх шалтгаан

Амьдралд зарим үед шийдвэр гаргахад туйлын хэцүү болж, сэтгэлийн гүнд эргэлзээ төрөх тохиолдол цөөнгүй гардаг. Үүний шалтгаан нь таны хувьд хоёулаа чухал хоёр үнэт зүйл эсрэг тэсрэг зүг рүү татаж буйд оршино. Тухайлбал, шинэ адал явдал, өөрчлөлтийг хүсэх тэмүүлэл нь тогтвортой, найдвартай амьдралыг эрхэмлэх хэрэгцээтэй мөргөлдөж болно. Нэг талаас өөрийн эрх чөлөөг хамгаалахыг хүсэвч, нөгөө талаас хамт олны дүрэм журмыг дагах шаардлага тулгардаг.

Ийм зөрчилдөөн үүсэх үед хүн ядарч, шийдвэртээ сэтгэл дундуур үлдэх нь бий. Гагцхүү өөрийнхөө дотоод үнэт зүйлсийн эрэмбийг сайтар таньж мэдсэнээр энэ зөрчлийг ухаалгаар зохицуулж, аливаа алхмыг ухамсартайгаар хийх чадвартай болдог.

Ажил, харилцаа, томоохон шийдвэрт нөлөөлөх нь

Таны үнэт зүйлс хаана ажиллах, хэнтэй хамтрах, ямар харилцаа тогтооход шууд нөлөөлдөг. Хэрэв таны хувьд бие даасан байдал хамгийн чухал бол хэт чанга дэг журамтай, хатуу хяналттай ажлын байр танд хүнд санагдах болно. Харин тогтвортой байдал, найдвартай орчныг эрхэмлэдэг хүнд эрсдэл ихтэй, тодорхойгүй гарааны бизнесийн орчин стресс авчрах магадлалтай.

Хувийн харилцаанд ч мөн адил үнэт зүйлс чухал үүрэгтэй. Бусдын зовлон жаргалыг ойлгох эмпати болон ойр дотнын хүмүүсээ дэмжих хүсэл давамгайлсан хүн бусдаас халуун дулаан, чин сэтгэлийн холбоог шаарддаг. Түүнчлэн амьдралын чухал даваанууд дээр үнэт зүйлдээ нийцсэн шийдвэр гаргах нь тухайн хүний сэтгэл зүйн тэсвэр хатуужил, урам зоригийг нэмэгдүүлж, хийж буй зүйлдээ чин сэтгэлээсээ хандах үндэс болдог.

Өөрийн үнэт зүйлсийг таньж мэднэ гэдэг нь өөрийгөө шүүмжлэх биш, харин өөртөө үнэнч амьдрах боломжийг олгох ухаарал юм. Та ч бас өөрийн дотоод луужингаа тодорхойлохыг хүсвэл TruMind-ийн «Танд юу хамгийн чухал вэ?» сорилыг өгч, үр дүнгээ хараарай.