Хүүхэд хүмүүжүүлэх хэв маяг гэж юу вэ? Таны хандлага юуг илтгэнэ вэ?

Хүүхэдтэйгээ хэрхэн харилцаж, хил хязгаараа яаж тогтоож байгаа тань хүүхдийн ирээдүйн зан төлөвт нөлөөлдөг. Сэтгэл судлалд эцэг эхийн хандлагыг хэд хэдэн ангилалд хуваан авч үздэг бөгөөд энэ нь хэн нэгнийг буруутгах биш, харин өөрийгөө ойлгоход туслах зорилготой юм.

Хайр ба шаардлагын хоёр тэнхлэг

Хүүхэд хүмүүжүүлэх аргын судалгааг анх Diana Baumrind эхлүүлж, сүүлд Maccoby болон Martin нар хоёр үндсэн хэмжүүр дээр тулгуурлан нарийвчлан тодорхойлсон байдаг. Энэ хоёр хэмжүүр нь дараах зүйлс юм:

• Сэтгэл санааны дулаан байдал буюу хариу үйлдэл: Хүүхдээ сонсох, ойлгох, эмпати гаргах, хайр энхрийллээ мэдрүүлэх түвшин.
• Шаардлага ба хяналт: Хүүхдэдээ дүрэм журам тавих, хил хязгаар тогтоох, тэднээс хариуцлага нэхэх түвшин.

Эдгээр хоёр хүчин зүйлийн огтлолцол дээр үндэслэн эцэг эхийн харилцааны дөрвөн үндсэн хэв шинж тодорхойлогддог.

Хүүхэд хүмүүжүүлэх дөрвөн үндсэн хэв маяг

Эдгээр хэв шинж нь өдөр тутмын амьдралд бидний сонгодог харилцааны загварыг тодорхой харуулдаг.

• Дулаан бөгөөд зарчимч: Энэ хэв маяг нь хүүхдэдээ өндөр шаардлага тавьдаг ч хайр халамж, ойлголцлоор дүүрэн байдаг. Дүрмийг учирлан тайлбарлаж, хүүхдийнхээ үзэл бодлыг хүндэтгэдэг. Судалгаанд энэ хэв маяг нь хүүхдийн өөртөө итгэх итгэл, бие даасан байдал, бэрхшээлийг даван туулах чадвартай холбоотой нь ажиглагдсан.
• Хатуу чанга: Өндөр шаардлага тавьдаг боловч дулаан харилцаа, харилцан яриа харьцангуй бага. Хүүхдээс дүрмийг үг дуугүй дагахыг шаарддаг бөгөөд алдаа гаргахад шийтгэлд төвлөрөх хандлагатай. Үүнээс үүдэн хүүхэд дотооддоо стресс тээх, өөрийн хүсэл сонирхолд эргэлзэх тохиолдол гардаг.
• Дулаан бөгөөд зөөлөн: Маш их энхрийлэл, дэмжлэг үзүүлдэг боловч тодорхой хил хязгаар, дүрэм бараг тавьдаггүй. Хүүхдийнхээ найз шиг байхыг хичээдэг тул хүүхэд өөрийгөө удирдах, хариуцлага хүлээх тал дээр заримдаа бэрхшээлтэй тулгарч болно.
• Оролцоо багатай: Хүүхдийн өдөр тутмын амьдрал, сэтгэл санааны хэрэгцээнд анхаарал тавих нь сул, дүрэм журам ч бага тавьдаг. Хүүхэд хайр халамж болон заавар чиглүүлэг дутсанаас болж ганцаардах, бусдад итгэх итгэл сулрах магадлалтай.

Шүүмжлэл биш, өөрийгөө таних боломж

Аль ч хэв маяг нь таныг муу эцэг эх гэж дүгнэх шүүлт биш юм. Ажлын ачаалал, гэр бүлийн орчин, бидний өөрсдийн өссөн хүмүүжил зэрэг олон хүчин зүйлээс шалтгаалан бид зарим үед өөр өөр хандлага гаргадаг. Хамгийн гол нь өөрийнхөө харилцааны хэв маягийг бодитоор харж, хүүхэдтэйгээ харилцах харилцаагаа илүү эрүүл, дэмжлэгтэй болгох чиглэлд алхам хийх явдал юм.

Өдөр тутамдаа хэрэгжүүлж болох энгийн зөвлөмжүүд

Хэрэв та хүүхэдтэйгээ тогтоосон хил хязгаар болон дотно харилцаагаа тэнцвэржүүлэхийг хүсвэл дараах энгийн аргуудыг туршаад үзээрэй:

• Дүрмийг үргэлж тайлбарлах: Хүүхдэд зөвхөн «болохгүй» гэж тушаахын оронд яагаад ийм дүрэм байгааг, энэ нь тэдний аюулгүй байдал эсвэл бусдын сайн сайхан байдалд ямар ач холбогдолтойг тайван тайлбарлаж өгөөрэй.
• Тайван байдлаа хадгалах: Зөрчил үүссэн үед уур уцаараар шийдвэр гаргахаас зайлсхийж, эхлээд гүнзгий амьсгаа аван тайвширсны дараа хүүхэдтэйгээ ярилцах нь зүйтэй.
• Ганцаарчилсан цаг гаргах: Өдөр бүр ядаж богино хугацаанд утсаа хойш тавьж, зөвхөн хүүхдэдээ бүх анхаарлаа зориулан ярилцах эсвэл хамт тоглох нь дулаан харилцааны үндэс болдог.

Та өөрийн хүмүүжлийн хандлага болон онцлогоо илүү тодорхой мэдэхийг хүсвэл TruMind-ийн «Та ямар эцэг эх вэ?» сорилд хамрагдаж, дэлгэрэнгүй тайлангаа аваарай.