Сонгууль 2027–2028: огноо, тогтолцоо, мэдэх ёстой зүйлс

Монгол Улсын иргэн бүрийн оролцоо улс орны ирээдүйг тодорхойлдог чухал үйл явц бол сонгууль юм. 2027 болон 2028 онуудад болох төрийн өндөр дээд байгууллагуудын сонгуулийн тогтолцоо, онцлогтой урьдчилан танилцах нь иргэн таны сонголтоо ухамсартайгаар хийхэд тусална.

2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч бол төрийн тэргүүн бөгөөд ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч юм. 2027 онд болох энэхүү сонгуулиар бид улсынхаа дараагийн тэргүүнийг сонгоно. Сонгуулийн үндсэн зарчим нь шууд, чөлөөт, нууц санал хураалт байдаг.

• Бүрэн эрхийн хугацаа: Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийг 6 жилийн хугацаагаар, зөвхөн нэг удаа сонгодог.
• Санал хураалтын систем: Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигч нь нийт сонгогчийн 50 хувиас дээш санал авсан тохиолдолд ялалт байгуулсанд тооцогддог.
• Хоёр үе шаттай систем: Хэрэв эхний шатанд хэн ч 50 хувиас дээш санал авч чадахгүй бол хамгийн олон санал авсан хоёр нэр дэвшигчийн дунд хоёр дахь шатны санал хураалтыг явуулдаг.

2028 оны Улсын Их Хурлын сонгууль

Улсын Их Хурал нь хууль тогтоох эрх мэдлийг хэрэгжүүлдэг гол байгууллага бөгөөд 2028 онд болох сонгуулиар 126 гишүүнийг 4 жилийн хугацаатай сонгоно. Энэхүү сонгууль нь холимог тогтолцоогоор явагддаг онцлогтой.

• Тогтолцооны бүтэц: Нийт 126 суудлын 78-ыг нь мажоритар буюу тойргоос, 48-ыг нь пропорциональ буюу намын жагсаалтаар сонгодог.
• Жендэрийн тэгш байдал: Намын жагсаалтад нэр дэвшүүлэхдээ эрэгтэй, эмэгтэй хүйсийн төлөөллийг 50/50 харьцаатайгаар "зиппер" буюу ээлжилсэн байдлаар жагсаах шаардлагатай.
• Бодлогын төлөөлөл: Энэхүү систем нь орон нутгийн эрх ашгийг хамгаалахын зэрэгцээ улс орны хэмжээний бодлого, хөтөлбөрүүдийг дэмжих тэнцвэртэй байдлыг хангахад чиглэдэг.

Сонгуульд оролцох эрх ба бэлтгэл

Сонгуулийн үйл явцад оролцох нь иргэн бүрийн үндсэн эрх бөгөөд үүрэг юм. Та саналаа өгөхөөсөө өмнө дараах зүйлсийг анхаарах нь зүйтэй.

• Насны хязгаар: Сонгуулийн санал хураалтын өдөр 18 нас хүрсэн Монгол Улсын иргэн бүр санал өгөх эрхтэй.
• Бүртгэлээ шалгах: Сонгогчдын нэрийн жагсаалтад таны мэдээлэл зөв байгаа эсэхийг улсын бүртгэлийн байгууллага эсвэл сонгуулийн албан ёсны сайтаар дамжуулан шалгаарай.
• Мэдээллийн эх сурвалж: Сонгуулийн тов, тойрог, нэр дэвшигчдийн талаарх албан ёсны мэдээллийг зөвхөн Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны gec.gov.mn сайтаас авахыг зөвлөж байна.

Санал өгөх үйл явц: Энгийн бөгөөд ойлгомжтой

Сонгуулийн өдөр санал авах байранд очихдоо өөрийн иргэний үнэмлэхтэйгээ очихыг мартуузай. Санал өгөх үйл явц нь маш нууцлаг, найдвартай байдаг.

• Таних тэмдэг: Санал авах байранд очиж бүртгэлээ баталгаажуулсны дараа танд саналын хуудас олгоно.
• Тэмдэглэгээ хийх: Саналын хуудас дээрх зааврын дагуу өөрийн сонгосон нэр дэвшигч эсвэл намд тэмдэглэгээ хийнэ.
• Баталгаажуулалт: Саналын хуудсаа санал тоолох төхөөрөмжид хийснээр таны санал баталгаажна.

Сонгууль бол таны дуу хоолойг төрд хүргэх хамгийн хүчирхэг арга хэрэгсэл юм. Ирээдүйгээ бүтээх үйлсэд идэвхтэй оролцож, мэдээлэлтэй иргэн байхыг уриалж байна.