Ажлын халшрал гэж юу вэ? Энгийн ядаргаанаас хэрхэн ялгах вэ

Өглөө сэрэхэд л ажилдаа явах эрч хүчгүй санагдаж, дуртай байсан ажлууд тань утгагүй мэт санагдах өдрүүд үргэлжилж байна уу? Хэрэв тийм бол энэ нь зүгээр л нойр дутуу байгаагийн шинж биш, харин ажлын байр дахь халшрал байж болох юм.

Халшрал гэж юу вэ? Үндсэн шинж тэмдгүүд

Халшрал нь ажлын байр дээрх удаан хугацааны архаг стрессээс үүдэлтэй бие махбод, сэтгэл зүйн туйлдсан төлөв байдал юм. Энэ нь гэнэт нэг өдөр бий болдоггүй бөгөөд аажмаар хуримтлагдсаар хүний сайн сайхан байдал болон амьдралын чанарт нөлөөлж эхэлдэг. Халшралыг тодорхойлдог үндсэн гурван тулгуур хүчин зүйл байдаг:

• Бие болон сэтгэлийн туйлдаа: Амралтын өдрүүдэд унтсан ч арилахгүй байнгын сульдаа, эрч хүчгүй мэдрэмж төрөх.
• Ажлаасаа хөндийрөх, хүйтэн хандах: Ажилдаа эсвэл хамт олондоо шүүмжлэлтэй, үл тоосон, хөндий хандлагаар хандаж эхлэх, сэтгэл хөдлөлөө хаах.
• Үр бүтээмж буурсан мэдрэмж: Хичээж байгаа ч юу ч амжуулж чадахгүй мэт санагдах, өөрийнхөө чадварт эргэлзэх, өмнө нь амархан хийдэг байсан зүйлдээ ч төвлөрөхөд бэрх болох.

Энгийн ядаргаа, сэтгэл гутралаас юугаараа ялгаатай вэ?

Бид өдөр тутмын амьдралдаа ядарч, эрч хүчээ алдах үе бишгүй гардаг. Энгийн ядаргаа нь сайн унтаж амрах, амралтын өдрүүдийг өөртөө зориулахад л арилдаг түр зуурын шинжтэй байдаг. Харин халшрал үүссэн үед амраад ч сэргэхгүй бөгөөд ядрах мэдрэмж нь ажлын орчин, хийж буй үүрэг хариуцлагатай салшгүй холбоотой байдгаараа ялгаатай.

Нөгөө талаас, сэтгэл гутрал нь хүний амьдралын бүхий л хүрээг хамарч, ажил болон хувийн амьдрал, гэр бүл, сонирхол зэрэг бүх зүйлд нөлөөлдөг сэтгэцийн эрүүл мэндийн эмгэг юм. Харин халшрал нь ихэнхдээ ажлын хүрээнд төвлөрдөг. Гэхдээ халшрал удаан үргэлжилбэл сэтгэл гутралд хүргэх эрсдэлтэйг анхаарах нь зүйтэй. Энэ нь бие даасан эмнэлгийн онош биш ч гэлээ сэтгэл зүйн гүнзгий хямралын илрэл мөн тул шаардлагатай үед эмч, мэргэжлийн сэтгэл зүйчид хандаж тусламж авах нь чухал юм.

Халшрал үүсгэдэг нийтлэг шалтгаанууд

Халшралыг зөвхөн хувь хүний тэсвэр хатуужил дутсанаас болдог гэж үзэх нь өрөөсгөл ойлголт юм. Ихэнх тохиолдолд энэ нь ажлын байрны тогтолцоо, удирдлагын арга барилтай шууд холбоотой байдаг:

• Хэт их ажлын ачаалал: Хүний бодит боломжоос давсан их ажил, хэт шахуу хугацаа, амрах завгүй ажиллах нөхцөл.
• Хяналт, эрх мэдлийн дутагдал: Өөрийн ажлын хуваарь, үйл явц, шийдвэр гаргалтад ямар ч оролцоогүй байх мэдрэмж.
• Үнэлэмж, хүлээн зөвшөөрөлт дутмаг байх: Гаргасан хичээл зүтгэлийг үнэлэхгүй байх, байнгын шүүмжлэл сонсох нь хувь хүний урам зориг болон сэтгэл ханамжийг үгүй хийдэг.
• Шударга бус хандлага: Багийн гишүүдэд тэгш бус хандах, ил тод бус шийдвэр гаргах нь ажлын байр дахь зөрчилдөөн үүсгэж, итгэлийг алдагдуулдаг.

Халшралаас хэрхэн сэргийлэх вэ?

Хэрэв танд эдгээр шинж тэмдэг илэрч байвал юун түрүүнд ажлын хил хязгаараа тогтоож сурах хэрэгтэй. Ажлын цаг дууссаны дараа имэйл, мессеж шалгахгүй байх, амралтын цагийг бүтэн ашиглах нь таны сэтгэл санааг хамгаална. Өөрийн бодит нөөц бололцоог үнэлж, хэт их үүрэг хариуцлагыг нэг дор үүрэхээс татгалзах эр зориг хэрэгтэй. Мөн ажлын стресс өндөр байгаа үед дотны хүмүүстэйгээ ярилцаж, сэтгэл хөдлөлөө хуваалцах нь дотоод дарамтыг хөнгөвчилдөг.

Удирдлагуудын хувьд багийн гишүүдийн ажлын ачааллыг тэнцвэржүүлэх, тогтмол эргэх холбоо өгөх, тэдний санаа бодлыг сонсож эмпати гаргах нь чухал. Ажилтнууддаа шийдвэр гаргах эрх мэдэл олгож, хүчин чармайлтыг нь цаг тухайд нь шударгаар үнэлэх нь тэдний ажилтны оролцоо болон сэтгэл ханамжийг нэмэгдүүлж, халшралаас урьдчилан сэргийлдэг.

Та яг одоо өөрийн нөхцөл байдлыг илүү тодорхой мэдэхийг хүсвэл TruMind-ийн «Ажлын ядаргаа (Burnout)» сорилыг өгч, өөрийн үр дүнгээ хараарай.