Хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид нийгмийн даатгалд сайн дураараа яаж даатгуулах вэ?

Хуулийн хүчинтэй байдлыг шалгасан огноо: 2026.10.15

Товч хариулт

Хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч нь Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 8.1-д заасны дагуу нийгмийн даатгалын байгууллагатай сайн дураар даатгуулах гэрээ байгуулснаар даатгалд хамрагдах бүрэн эрхтэй 1. Энэхүү гэрээг биечлэн очиж байгуулахаас гадна цахимаар байгуулах хууль зүйн боломжтой 1. Ингэснээр та өөрийн орлогын хэмжээгээ сонгон, тохиролцсон хугацаандаа шимтгэлээ төлж тэтгэвэр, тэтгэмж авах эрхээ баталгаажуулна.

Одоо юу хийх вэ3 алхам

Гэрээ байгуулах хэлбэрээ сонгох: Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 8.3-т заасны дагуу гэрээг цахимаар байгуулах, эсхүл өөрийн оршин суугаа дүүрэг, сумын нийгмийн даатгалын хэлтэст биечлэн очих сонголтыг хийнэ 1.
Шимтгэл тооцох орлогоо тодорхойлох: Сайн дураар даатгуулах гэрээний загварын дагуу сард шимтгэл төлөх орлогын хэмжээ болон шимтгэл төлөх хугацаагаа сонгон гэрээндээ тусгана 1.
Гэрээнд заасан хугацаанд шимтгэлээ төлөх: Гэрээ байгуулсны дараа тус гэрээнд тохиролцсон хугацаанд багтаан нийгмийн даатгалын шимтгэлээ тасралтгүй төлнө 2.

Хуулиар олгогдсон таны эрх

Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 8.1-д заасны дагуу нийгмийн даатгалын байгууллагатай сайн дураар даатгуулах гэрээ байгуулах 1.
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 8.3-т зааснаар сайн дураар даатгуулах гэрээг заавал биечлэн очилгүй, цахимаар байгуулах 1.
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 8.2-т заасны дагуу шимтгэл төлөх орлогын хэмжээ, шимтгэл төлөх хугацаагаа сонгон гэрээндээ тохиролцож тусгуулах, шаардлагатай тохиолдолд гэрээг сунгах буюу цуцлах 1.

Анхаарах эрсдэл

Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 33.2.3-т заасны дагуу гэрээнд заасан хугацаанд шимтгэлээ төлөх үүрэгтэй бөгөөд хугацаа хоцроох нь шимтгэл төлсөн хугацаа тасарч, ирээдүйд тэтгэвэр, тэтгэмж авах эрхэд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй 2.
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 33.2.1-д зааснаар орлого тодорхойлох болон тэтгэвэр, тэтгэмж авах баримт бичгийг үнэн зөв бүрдүүлэх үүрэгтэй ба баримтаа буруу бүрдүүлбэл хяналт шалгалтаар илэрсэн төлбөрийг нөхөн барагдуулах эрсдэл үүснэ 2.
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 19.4.3-т заасан сайн дураар даатгуулагчийн орлогын дээд хэмжээг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 7 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байх зохицуулалт нь 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн хэрэгжих тул өнөөдрийн байдлаар мөрдөгдөж буй журмын нарийвчилсан заалтыг лавлах шаардлагатай 3.

Бэлтгэх баримтууд

Иргэний үнэмлэх (эсхүл цахим лавлагаа).
Хувиараа хөдөлмөр эрхлэлтийг тодорхойлох боломжтой мэдээлэл, баримт бичиг 1 2.
Сайн дураар даатгуулах гэрээний маягт (цахимаар эсхүл нийгмийн даатгалын хэлтэс дээр бөглөх) 1.

Өмгөөлөгч авах шаардлагатай юу?

Сайн дураар нийгмийн даатгалд даатгуулах гэрээ байгуулах нь ердийн захиргааны бүртгэлийн харилцаа тул өмгөөлөгч авах шаардлагагүй, бие даан шийдвэрлэх боломжтой. Хэрэв хууль зүйн туслалцаа шаардлагатай болж, хуульд заасан шалгуурыг хангаж байгаа бол Хууль зүйн туслалцааны төвийн 7700-1982 утсаар холбогдож үнэ төлбөргүй зөвлөгөө авах боломжтой.

Ашигласан хуулийн албан ёсны эх бичвэр (3)

Хуулийн нэр дээр дарж албан ёсны эх бичвэрийг үзнэ үү.

Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль, 8 дугаар зүйл — Нийгмийн даатгалд сайн дураар даатгуулах гэрээ

Хүчин төгөлдөр

8.1.Энэ хуулийн 7.7-д заасан хүн нийгмийн даатгалд сайн дураар даатгуулах гэрээг нийгмийн даатгалын байгууллагатай байгуулна.
8.2.Даатгуулагчийн хөдөлмөр эрхлэлтийн мэдээлэл, шимтгэл төлөх сарын цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын хэмжээ, шимтгэл төлөх хугацаа, талуудын эрх, үүрэг, хариуцлага, гэрээ байгуулах, гэрээний хугацааг сунгах, цуцлах, дуусгавар болгох зэрэг харилцааг зохицуулсан журам болон сайн дураар даатгуулах гэрээний загварыг хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.
8.3.Сайн дураар даатгуулах гэрээг цахимаар байгуулж болно.

legalinfo.mn дээрээс үзэх · legalinfo.mn дээрх албан ёсны эх сурвалжаар шалгасан огноо: 2026.10.13
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль, 33 дугаар зүйл — Даатгуулагчийн эрх, үүрэг

Хүчин төгөлдөр

33.2.1.нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдох цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлого тодорхойлох болон шимтгэл төлсөн хугацааг тооцох, тэтгэвэр, тэтгэмж, эрүүл мэндийн нөхөн сэргээлтийн зардлын төлбөр авахад шаардлагатай баримт бичгийг үнэн зөв бүрдүүлэх;
33.2.2.ажил олгогчийн нийгмийн даатгалын хууль тогтоомжийг зөрчсөн үйл ажиллагааны талаар нийгмийн даатгалын байгууллага болон холбогдох байгууллагад мэдээлэх;
33.2.3.сайн дураар даатгуулагч нийгмийн даатгалын байгууллагатай байгуулсан гэрээнд заасан хугацаанд нийгмийн даатгалын шимтгэлээ төлөх;
33.2.4.нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлт, тэтгэвэр, тэтгэмж, эрүүл мэндийн нөхөн сэргээлтийн зардлын төлбөрийн тогтоолт, олголтод хийсэн хяналт шалгалтаар илэрсэн зөрчлийг арилгах, улсын байцаагчийн актаар тогтоосон төлбөрийг барагдуулах;
33.2.5.хууль тогтоомжид заасан бусад үүрэг.

legalinfo.mn дээрээс үзэх · legalinfo.mn дээрх албан ёсны эх сурвалжаар шалгасан огноо: 2026.10.13
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль, 19 дүгээр зүйл — Нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдох орлогын бүрэлдэхүүн

Хүчин төгөлдөр · Сүүлд нэмэлт, өөрчлөлт орсон огноо: 2026.07.02
⚠️ 19.4.3, 19.5, 19.6, 19.7 заалтын энэхүү найруулга зөвхөн 2027.01.01 өдрөөс эхлэн хэрэгжинэ. Тэр хүртэл өмнөх найруулга үйлчилнэ.

19.4.2.энэ хуулийн 7.4.10-т заасан даатгуулагчийн хувьд тухайн үед мөрдөж байгаа сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 3 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байхаар;
19.4.3.сайн дураар даатгуулагчийн хувьд тухайн үед мөрдөж байгаа сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 7 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байхаар.
/Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан бөгөөд 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө/
19.5.Ажил олгогчийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх сарын цалин хөлсний сан, түүнтэй адилтгах орлогын дээд хэмжээ нь сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 2028 онд 12 дахин, 2029 онд 11 дахин, 2030 он ба түүнээс хойш 10 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байна.
/Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө/
19.6.Энэ хуулийн 7.4.10-т заасан гэрээ байгуулсан ажил олгогчийн сарын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх цалин хөлсний сан, түүнтэй адилтгах орлогын дээд хэмжээ нь сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 3 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байна.
/Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө/
19.7.Энэ хуулийн 7.14-т заасан тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг тухайн үед мөрдөж байгаа сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс доошгүй орлогоос сайн дураар даатгуулагчийн төлөх тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээгээр тооцон төлүүлнэ."
/Энэ хэсгийг 2026 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдрийн хуулиар нэмсэн бөгөөд 2027 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө/

legalinfo.mn дээрээс үзэх · legalinfo.mn дээрх албан ёсны эх сурвалжаар шалгасан огноо: 2026.10.13

⚖️ Энэ бол таны тодорхой нөхцөл байдалд зориулсан өмгөөлөгчийн зөвлөгөө биш, хуулийн албан ёсны эх бичвэрт үндэслэсэн мэдээлэл юм. Шүүхийн маргаан, эрүүгийн хэрэг болон их хэмжээний мөнгөн дүнтэй холбоотой асуудлаар өмгөөлөгчид хандана уу. Шаардлага хангасан иргэн үнэ төлбөргүй хууль зүйн туслалцаа авах боломжтой: Хууль зүйн туслалцааны төв 7700-1982, lac.gov.mn.

Таны нөхцөл байдал өөр үү?

Өөрт тохиолдсон асуудлаа бичиж, авах арга хэмжээ, хугацаа болон бүрдүүлэх бичиг баримтын талаар тодорхой хариулт аваарай.

Өөрийн тохиолдлыг асуух →

Холбоотой асуултууд

Бүх асуулт →